Kredyty hipoteczne WIBOR

Likwidacja wskaźnika WIBOR w umowie kredytu hipotecznego

Kredyty hipoteczne oprocentowane wskaźnikiem WIBOR stały się szczególnie popularne wtedy, kiedy wskaźnik WIBOR był niski, bliski zeru (w styczniu 2021 r. utrzymywał się na poziomie 0,25 % w odniesieniu do WIBOR 6M). Pozwalało to na wzięcie kredytu na wyższą kwotę, przy relatywnie niskiej racie kredytu. Sytuacja zaczęła się zmieniać w 2022 r., w którym wskaźnik ten zaczął dynamicznie rosnąć, osiągając 7 listopada 2022 r. wartość 7,82 % (WIBOR 6M). Wówczas wielu kredytobiorców nie było w stanie podołać spłacie raty, która drastycznie wzrosła w krótkim okresie.

Rozpoczęło to debatę dotyczącą samego wskaźnika WIBOR, legalności i poprawności jego ustalania, jak też i obowiązków informacyjnych spoczywających na banku w zakresie ryzyka zmiennej stopy procentowej. Zarzuty kierowane względem wskaźnika WIBOR mogą doprowadzić do usunięcia wskaźnika WIBOR umowy, a w konsekwencji obniżenia raty kredytu (która będzie oprocentowana jedynie w oparciu o marżę), czy też nawet unieważnienia umowy, o czym przeczytasz poniżej.

Poniżej wyjaśniamy:

• jakie umowy kredytowe analizujemy
• ile może wynieść Twoja rata po odwiborowaniu umowy
• czym jest WIBOR i na jakiej podstawie można go usunąć z umowy
• jakie są skutki usunięcia WIBOR z umowy złotówkowej
• czym kierować się przy wyborze kancelarii, której powierzysz swoją sprawę

Analizujemy umowy kredytów hipotecznych zawartych z następującymi Bankami:

• Bank BPH S.A.
• mBank S.A.
• Bank Millennium S.A.
• BNP Paribas Bank Polska S.A.
• Bank Polska Kasa Opieki (Pekao) S.A
• Deutsche Bank Polska S.A.
• Getin Noble Bank S.A.
• VeloBank S.A.
• ING Bank Śląski S.A.
• Powszechna Kasa Oszczędności (PKO) Bank Polski S.A.
• Raiffeisen Bank International A.G. z siedzibą w Wiedniu oddział w Polsce
• Santander Bank Polska S.A.
• Santander Consumer Bank S.A.

Usunięcie WIBOR z umowy – współpraca z Kancelarią krok po kroku

W Kancelarii stawiamy na przejrzystość, komunikację i bezpieczeństwo. Stąd, jeszcze na etapie analizy umowy informujemy klienta o realnych ryzykach, które wiążą się w wytoczeniem powództwa bankowi.

Sprawy sądowe związane z likwidacją WIBOR w umowie kredytu nie są jeszcze jednoznacznie rozstrzygane na korzyść konsumentów (tak, jak ma to miejsce w sprawach frankowych), stąd zlecenie takiej sprawy kancelarii zajmującej się kredytami oprocentowanymi w oparciu o WIBOR musi być poprzedzone nie tylko informacją o potencjalnych korzyściach, ale także ryzykach związanych z usunięciem WIBOR z umowy kredytowej.

Jak będzie wyglądała współpraca z Kancelarią?

• pierwszym krokiem jest analiza umowy pod kątem możliwości usunięcia wskaźnika WIBOR z umowy kredytowej [wynagrodzenie za osobiste spotkanie w tej sprawie albo analizę wysłaną na maila zaliczamy na poczet wynagrodzenia kancelarii w przypadku zlecenia sprawy sądowej]
• później dochodzi do podpisania pełnomocnictwa oraz umowy między klientem i kancelarią, która reguluje współpracę pomiędzy stronami, w tym zasady dot. płatności
• po podpisaniu umowy sporządzana jest reklamacja do banku,
• jeśli bank nie uzna reklamacji, przygotowywany jest pozew do sądu wraz z wnioskiem o zawieszenie spłat rat kredytu w oparciu o WIBOR

Co to jest WIBOR?

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który ma zastosowanie do umów zawieranych w walucie polskiej. Obowiązuje od 1993 r. i jego administratorami były dwa podmioty. Początkowo było to Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska, a od 30 czerwca 2017 r. funkcję administratora pełni GPW Benchmark S.A.

Wyróżniamy kilka rodzajów (terminów) wskaźnika WIBOR – wśród nich WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M – cyfra odpowiada liczbie miesięcy, na jakie banki wzajemnie udzieliłyby sobie pożyczki. Aktualizacja WIBOR 1M następuje co miesiąc, WIBOR 3M – co trzy miesiące, a WIBOR 6M – co 6 miesięcy.

Jakie są argumenty za likwidacją WIBOR w umowie kredytu hipotecznego?

Argumenty przemawiające za usunięciem wskaźnika WIBOR z umowy kredytu złotówkowego można podzielić na dwie grupy.

Pierwsza z nich dot. ustalania zmiennej stopy procentowej w oparciu o wskaźnik WIBOR – w szczególności pod kątem jego legalności, jak też i nieprawidłowości w jego ustalaniu. Wskaźnik WIBOR nie odzwierciedla bowiem realnych transakcji pożyczkowych na rynku międzybankowym, a jedynie teoretyczne deklaracje banków dotyczącego tego, na jaki procent wzajemnie pożyczą sobie pieniądze.

Druga grupa dotyczy kwestionowania obowiązku informacyjnego spoczywającego na banku w zakresie ryzyka zmiany oprocentowania.

Przykładowo takie blankietowe (niewystarczające) postanowienie dot. ryzyka mogło brzmieć następująco:

Kredytobiorca oświadcza i zapewnia Bank, że:

g) jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym.

h) dokonał wyboru oferty kredytu w złotych opartego na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez pracownika Banku
o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej i jest w pełni świadom ich ponoszenia.

Przy czym w odniesieniu do obowiązku informacyjnego, należałoby również przeanalizować dokumenty otrzymywane od banku na etapie przed zawarciem umowy – czyli np. wniosku kredytowego, załącznika w postaci klauzuli informacyjnej, jak również tego, o czym faktycznie informował pracownik banku w trakcie spotkania przy podpisywaniu umowy czy też składaniu wniosku kredytowego.

Jakie są skutki usunięcia WIBOR z umowy kredytu?

Biorąc pod uwagę orzecznictwo unijne, które rozwinęło się w odniesieniu do spraw tzw. kredytów frankowych, należy wziąć pod uwagę dwa możliwe skutki usunięcia wskaźnika WIBOR z umowy kredytu:

1. wyeliminowanie tylko wskaźnika WIBOR z umowy („odwiborowanie”) i stosowanie stałego oprocentowania w oparciu o marżę banku
2. unieważnienie całej umowy – z tego względu, że wolą stron nie było oprocentowanie stałe (takie by było, gdybyśmy zostawili w umowie tylko stałą marżę banku), tylko oprocentowanie zmienne [analogicznie jak miało to miejsce w przypadku umów frankowych, gdzie w takich umowach klauzula przeliczeniowa była tworzona w oparciu o mechanizm „marża (ustalana jednostronnie przez bank) + kurs średni NBP (wskaźnik uznawany za obiektywny)”]

W pierwszym przypadku kredytobiorca dalej spłaca kredyt w oparciu o stałe raty przez pozostały czas kredytowania. Drugie rozwiązanie, jeżeli kapitał kredytu nie jest jeszcze spłacony, jest groźniejsze dla klienta, ponieważ może skutkować koniecznością zwrotu na rzecz banku całości pozostałego kapitału kredytu (praktyka w sprawach frankowych pokazuje, że w analogicznych przypadkach sądy praktycznie nigdy nie decydują się na rozłożenie takiej kwoty na raty).

Ryzyko unieważnienia umowy pozostaje realne do czasu spłaty kapitału kredytu lub też do momentu, w którym klient posiada środki pozwalające na rozliczenie się z bankiem w przypadku, gdyby zapadł wyrok unieważniający całą umowę kredytu

Postępowania dotyczące WIBOR przed TSUE

Aktualnie kilka sądów w Polsce skierowało do TSUE pytania prejudycjalne, które będą miały kluczowe znaczenie w procesach sądowych dot. WIBOR.

Jedno z takich postępowań zostało zainicjowane czterema pytaniami wystosowanymi przez Sąd Okręgowy w Częstochowie do TSUE (C-471/24). Sąd Okręgowy w Częstochowie pyta o to, czy w ogóle można rozpoznawać kwestię WIBORu w kontekście klauzuli abuzywnej i dyrektywy 93/13/EWG w sprawie ochrony konsumenckiej (dwa pierwsze pytania).

Jeśli odpowiedź TSUE byłaby pozytywna, sąd w kolejnym pytaniu dąży do ustalenia, czy klauzula oparta o WIBOR jest niedozwolona z uwagi na jej nietransparentność i brak dostatecznego poinformowania konsumenta co do ryzyka, na jakie zostaje narażony zawierając tę umowę.

I wreszcie, jeżeli TSUE odpowie pozytywnie na trzecie pytanie, to w ostatnim pytaniu sąd pyta o skutek eliminacji WIBORu z umowy: czy będzie to upadek całej umowy czy tylko jej odwiborowanie tj. utrzymanie umowy w mocy w oparciu samą marżę banku.

Kredyty hipoteczne z WIBOR – wybierz doświadczoną kancelarię bankową

Jak już wspomnieliśmy, samo wytoczenie bankowi procesu nie będzie gwarancją tego, że sąd wyda korzystny dla osób z kredytem WIBOR wyrok.

Zarówno do procesu, jak i czynności przedprocesowych, należy się odpowiednio przygotować, a to wymaga podjęcia kilku zasadniczych kroków.

W celu zwiększenia szans w procesie przeciwko bankom w tzw. sprawach wiborowych należy powierzyć jej prowadzenie osobie, która:

• ma już doświadczenie w takich sprawach,
• bez problemu jest w stanie przeanalizować umowę pod kątem znajdywania się w niej niedozwolonych postanowień umownych związanych z WIBOR
• na bieżąco zapoznaje się z zapadającymi wyrokami w sądach w całej Polsce, jak również postanowieniami dotyczącymi udzielenia zabezpieczenia w postaci zawieszenia spłaty rat kredytu w trakcie procesu,
• rzetelnie poinformuje nie tylko o korzyściach związanych z likwidacją WIBOR w umowie, ale także i o ryzykach prawnych związanych z wytoczeniem powództwa przeciwko bankowi.

Właśnie w oparciu o dogłębne zapoznanie się z tymi informacjami sporządzamy skuteczną strategię reprezentowania naszych klientów przed sądem oraz w czynnościach przedprocesowych związanych z postępowaniem reklamacyjnym