WIBOR przed TSUE – czy złotówkowicze pójdą śladem frankowiczów? (C-471/24)

Już 12 lutego 2026 roku zostanie ogłoszony długo wyczekiwany wyrok TSUE w sprawie C-471/24, dotyczącej kredytu ze zmiennym oprocentowaniem opartym na wskaźniku WIBOR. Jakie będzie mieć to znaczenie dla osób posiadających kredyty złotówkowe, oparte właśnie o WIBOR? Czy złotówkowicze pójdą śladem frankowiczów i doprowadzą do unieważnienia swoich umów?

W Polsce znacząca większość kredytów hipotecznych (szacuje się, że nawet 90%) udzielanych konsumentom posiada zmienną stopę procentową opartą o wskaźnik WIBOR. Od 2022 r. przed polskie sądy trafia coraz więcej spraw, w których kwestionowany jest wskaźnik WIBOR – czy to w zakresie legalności samego wskaźnika, czy to w zakresie niezrealizowania przez banki obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka ekonomicznego jego stosowania. Zainteresowanie tego typu sprawami wynikło z uwagi na znaczący wzrost rat kredytów hipotecznych, które zostały zaciągnięte w 2021 r., kiedy to WIBOR był rekordowo niski.

Do tej pory wyroki były korzystne dla banków, dlatego tak ważny jest wyrok TSUE w sprawie C – 471/24, który może odmienić losy złotówkowiczów i dać im nadzieję na wygraną w sądzie.

Kontrowersje wokół WIBORu

Czym jest wskaźnik WIBOR i czemu banki stosują akurat ten wskaźnik w umowach kredytowych?

WIBOR jest indeksem, który powinien odzwierciedlać koszt kapitału na rynku międzybankowym w Polsce. Jest to wskaźnik, który umożliwia – poza marżą – pobieranie dodatkowego wynagrodzenia przez banki. Głównym zarzutem, który kierowany jest względem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach, jest ten związany z oparciem go nie na realnych transakcjach pożyczkowych na rynku międzybankowym, a jedynie na teoretycznych deklaracjach banków dotyczących tego, na jaki procent wzajemnie pożyczą sobie pieniądze. W ten sposób bank, jako jedna ze stron umowy kredytu, ma wpływ na to, jaka będzie wysokość raty kredytu kredytobiorcy.

Pytania prejudycjalne w sprawie C – 471

Sprawa C-471/24 nie dotyczy podważania wskaźnika WIBORu jako takiego. Sąd Okręgowy w Częstochowie zadał Trybunałowi Sprawiedliwości 4 pytania, które sprowadzają się do odpowiedzi na następujące kwestie:

1. czy w przypadku umów zawartych w oparciu o ustawę o kredycie hipotecznym z 2017 r. można w ogóle badać wskaźnik WIBOR w kontekście klauzuli abuzywnej na podstawie dyrektywy 93/13 (tej samej, która pozwoliła na unieważnienie kredytów frankowych)?
2. czy klauzula oparta o WIBOR jest niedozwolona z uwagi na jej nietransparentność i brak dostatecznego poinformowania konsumenta co do ryzyka, na jakie zostaje narażony zawierając taką umowę kredytu?
3. jakie są skutki wyeliminowania WIBORu z umowy – czy będzie to upadek całej umowy czy tylko jej „odwiborowanie” tj. utrzymanie umowy w mocy w oparciu samą marżę banku?

Opinia Rzeczniczki Generalnej

W Opinię w sprawie C – 471/24 przedstawiła Rzeczniczka Generalna. Warto wspomnieć tutaj, że takie opinie mają dla TSUE duże znaczenie, często przychyla się on do stanowisk wyrażanych przez rzeczników.

Rzeczniczka w swojej opinii stwierdziła, że można badać klauzule zawierające WIBOR przy pomocy dyrektywy 93/13. Nie rozstrzygnęła jednak jednoznacznie, czy taka klauzula jest nieuczciwa. Wskazała, że musi to ocenić sąd krajowy, w oparciu o podane przez nią kryteria tj. taka klauzula umowna musiałby wskazywać:

• nazwę wskaźnika referencyjnego,
• nazwę administratora tego wskaźnika,
• potencjalne konsekwencje wynikające ze stosowania tego wskaźnika.

W naszej ocenie kluczowe jest tutaj następujące zdanie: Sposób, w jaki kredytodawca dostarcza te informacje – pośrednio albo bezpośrednio – musi powodować w rezultacie, aby informacje te w pełni ujawniały zastosowaną metodę i główne elementy powodujące wahania stawki wskaźnika i nie dawały zniekształconego obrazu charakteru wskaźnika. Możemy bowiem zadać sobie pytanie retoryczne, czy jakakolwiek umowa kredytu hipotecznego w Polsce wskazywała, że wskaźnik WIBOR opiera się na hipotetycznych danych dot. potencjalnie udzielanych pożyczek międzybankowych, a nie na faktycznie mających miejsce transakcjach na rynku.

W opinii rzeczniczka zauważyła także, że sąd powinien zbadać, czy bank mógł słusznie zakładać, że konsument, posiadając pełną informację o klauzuli i związanych z nią ryzykach, w drodze indywidualnych negocjacji, zgodziłby się na nią. W końcowej części swojego stanowiska rzecznika wskazała, że taka ocena nie może odnosić się do wskaźnika WIBOR jako takiego ani do metody jego ustalania.

Co dalej?

Trzeba zaznaczyć, że sama opinia rzeczniczki generalnej, chociaż korzystna dla konsumentów, to jeszcze nie wyrok, który – teoretycznie – może pójść ostatecznie w zupełnie innym kierunku, natomiast mając na uwadze dotychczasową praktykę TSUE, nie spodziewalibyśmy się, że dojdzie do wydania rozstrzygnięcia całkowicie pomijającego stanowisko rzeczniczki generalnej.

Opinia rzeczniczki generalnej podzieliła środowisko prawników na tych reprezentujących konsumentów i tych zastępujących instytucje finansowe. Standardowo oczywiście Związek Banków Polskich zinterpretował opinię jako korzystną dla banków i stosowanych przez nie wzorców umownych. Warto jednak odnotować, że już po publikacji opinii pojawiło się kilka nieprawomocnych wyroków sądów, które unieważniły zapisy tyczące się WIBORu, stosując podobną jak rzeczniczka argumentację.

Podsumowanie Wyrok w sprawie C – 471/24 będzie kluczowy dla konsumentów, którzy posiadają umowy kredytów hipotecznych opartych o wskaźnik referencyjny WIBOR i rozważają wszczęcie postępowania sądowego, które miałoby doprowadzić do usunięcia WIBORu z umowy. Warto skonsultować umowę kredytu wiborowego z kancelarią posiadającą wieloletnie doświadczenie w sporach przeciwko bankom, która przedstawi także możliwe skutki finansowe związane z wniesieniem pozwu do sądu, w szczególności w zakresie ryzyka związanego z takim postępowaniem. Umowę można przesłać do Kancelarii na adres mailowy: biuro@kancelariakhm.pl